Spijsvertering; opname van water

Water is een zeer belangrijke voedingsstof. Water levert geen energie, maar is noodzakelijk om bijna alle processen die binnen en buiten de lichaamscellen plaatsvinden mogelijk te maken. Mensen kunnen hooguit drie dagen zonder water. Hoewel de dikke darm een belangrijke functie heeft in de opname van water, neemt de dunne darm het meeste water op. Per dag stroomt er 8 tot 10 liter water door het spijsverteringskanaal. Ongeveer 2 liter van dat water wordt door het spijsverteringsstelsel zelf geproduceerd. Diarree ontstaat als de concentratiegradiënt in de darm wordt verstoord.

Bronnen van vocht in het spijsverteringsstelsel
Dagelijks passeert er ongeveer 8 tot 10 liter vocht door het spijsverteringskanaal. Ongeveer 2 liter van dit vocht wordt geleverd door het voedsel wat we dagelijks binnen krijgen. Dit betekent dat 6,5 tot 8,5 liter van het vocht wat het spijsverteringskanaal passeert door het spijsverteringsstelsel zelf wordt gemaakt. Ongeveer 2 liter van het vocht wat door het spijsverteringskanaal heen gaat is speeksel. Ongeveer 4 liter van het vocht wat door het spijsverteringskanaal heen stroomt, zijn verteringssappen gemaakt door de pancreas en dunne darm. Uiteindelijk wordt met de ontlasting ongeveer 0,1 liter (100 milliliter) vocht uitgescheiden. Dit betekent dat 1 tot 1,3% van het vocht wat door het spijsverteringskanaal heen stroomt, weer wordt geabsorbeerd.

Opname van vocht in het spijsverteringsstelsel
Er wordt vaak beweerd dat met name de dikke darm (colon) verantwoordelijk is voor de opname van vocht. Dit is echter niet waar. Overigens vindt in de maag helemaal geen absorptie van vocht plaats. De dikke darm absorbeert per dag ongeveer 1,5 liter van de totale hoeveelheid vocht die door het spijsverteringskanaal stroomt. De dunne darm absorbeert per dag ongeveer 6,4 tot 8,4 liter vocht van de totale hoeveelheid vocht die door het spijsverteringskanaal heen stroomt.
De opname van vocht vindt plaats door eenvoudige osmose. Hoe de dunne en dikke darm een concentratiegradiënt creëren om osmose mogelijk te maken, is echter een ingenieus proces. De verschillende stappen van vochtabsorptie in de darmen en de manier waarop de darmen een concentratiegradiënt wordt hieronder toegelicht:

  1. De voedselbrij die de maag verlaat, bevat water en voedingsstoffen
  2. Door de voedingsstoffen is de concentratie en dus de osmolariteit (osmolariteit is het aantal opgeloste stoffen per liter vocht) van de voedselbrij hoger dan de osmolariteit in de darmcel (enterocyt)
  3. De dunne darm neemt eerst de opgeloste voedingstoffen uit de voedselbrij op
  4. Hierdoor stijgt de osmolariteit in de darmcel (enterocyt) en wordt hoger dan de osmolariteit van de voedselbrij
  5. Hierdoor ontstaat er een concentratiegradiënt en stroomt er vocht vanuit het darmlumen de darmcel in; osmose van water vindt plaats

Hoe ontstaat diarree?
Op basis van hetgeen wat hierboven staat, kan beredeneerd worden hoe diarree ontstaat. Wanneer namelijk de darmcellen niet in staat zijn om de osmolariteit van de voedselbrij te verlagen, blijft het water in het darmlumen. Sommige bacteriën (bijvoorbeeld E-coli en Salmonella) en virussen (Norovirus) scheiden stoffen uit die de darmcellen verhinderen om de osmolariteit van de voedselbrij te verlagen. Ook kan het zijn dat bacteriën zich zeer snel delen in de darm en daardoor de osmolariteit van de voedselbrij verhogen, waardoor de darmcel onvoldoende water kan opnemen. Bij zeer ernstige diarree kan iemand binnen zeer korte tijd uitdrogen en sterven.

Lees ook:

Loop geen inkomsten mis, schrijf over hobby, werk of studie en verdien extra inkomsten!

Maak je eigen geldmachine in 8 stappen en wordt financieel onafhankelijk

Spijsvertering; functie van voedingsvezels

Spijsvertering: overzicht van het spijsverteringsstelsel

Spijsvertering; anatomie van het spijsverteringsstelsel

Spijsvertering; vertering en opname (absorptie) van koolhydraten

Spijsvertering; vertering en opname van eiwitten

Bronnen:

JE. Hall, 2013, Pocket Companion to Textbook of Medical Physiology, Elsevier Inc
GA Thibodeau, Patton KT 2012, Anatomy & Physiology, Mosby/Elsevier
EN Marieb, Hoehn K 2012, Human Anatomy & Physiology, Pearson/Benjamin Cummings