Behandeling van een hernia nuclei pulposi (HNP)

Bij een hernia nuclei pulposi (HNP). Drukt de beschadigde tussenwervelschijf tegen een zenuwwortel aan. De gevolgen van een HNP zijn lage rugpijn, schietende, stekende pijn in een been, of beide benen. Ook kunnen krachtsverlies, gevoelsstoornissen en zelfs uitvalsverschijnselen het gevolg van een hernia zijn. De behandeling van een hernia kan conservatief (fysiotherapie) of operatief zijn.

Wat is een hernia nuclei pulposi (HNP)?
De wervelkolom bestaat uit wervels bestaande uit beenweefsel en tussenwervelschijven bestaande uit vezelige schijven opgebouwd uit kraakbeen met een zachte kern. Door de hele wervelkolom loopt het wervelkanaal. Door het wervelkanaal loopt het ruggenmerg. Het ruggenmerg bestaat uit zenuwweefsel. Het zenuwweefsel is onder andere opgebouwd uit zenuwcellen en zenuwvezels. De zenuwvezels komen samen in zenuwwortels en verlaten zo de wervelkolom naar andere gebieden in het lichaam. Bij een HNP is de tussenwervelschijf beschadigd (de zachte kern is door de vezelige ring heen gebroken) en drukt tegen de zenuwwortel. Een HNP in de lage rug komt vaak voor ter hoogte van de L4, L5 en S1 (dit zijn bepaalde wervels in de lage rug). De meest voorkomende klacht bij HNP is lage rugpijn met uitstralende, schietende, stekende pijn in ‘n of beide benen. Wanneer de druk op de zenuwwortel toeneemt, bijvoorbeeld bij hoesten, niezen of persen, neemt ook de pijn toe. Doordat de uitpuilende tussenwervelschijf ook bepaalde zenuwen (sympatische zenuwen) kan prikkelen, bestaat er vaak ook een zeurderige pijn in de bilstreek, liezen, heupen en dijen. Wanneer de tussenwervelschijf zeer sterk tegen de zenuwwortel drukt, kan er ook uitval van zenuwen ontstaan. Er is dan een verminderd gevoel in de liezen, heupen, dijen en benen. De kracht en reflexen zijn dan verminderd in deze gebieden en de patiënt kan zelfs incontinent worden, omdat de zenuwen die de urinelozing en ontlasting besturen, zijn uitgevallen.

Wanneer en hoe wordt een hernia nuclei pulposi behandeld?
Wanneer de patiënt klachten heeft van zijn/haar hernia, wordt deze altijd behandeld. De behandeling van een hernia kan conservatief zijn, of er kan een operatie nodig zijn. Drie op de 4 patiënten herstelt van een hernia met een conservatieve behandeling en is er geen operatie nodig. Een conservatieve behandeling richt zich op een goede pijnbestrijding met bijvoorbeeld paracetamol, naproxen, codeïne, tramadol, of morfine. Ook wordt het belastingspatroon aangepast. Vaak is bedrust niet nodig. Fysiotherapie is nuttig om de rug te versterken en de fysiotherapeut kan adviezen geven over hoe de rug het beste gebruikt kan worden tijdens het dagelijks leven. Ook de oefentherapeut Mensendieck en/of Cesar kan houdings- en oefenadviezen geven.

Er wordt in twee gevallen gekozen voor een operatie. Een operatie is met spoed nodig wanneer er uitval van de zenuw is, die zo ernstig is dat er van een verlamming sprake is. Wanneer de sluitspieren van de anus en urinewegen uitvallen door een verlamming en de patiënt de plas en ontlasting niet meer kan ophouden, wordt met spoed tot een operatie over gegaan. Ook kan tot een operatie worden overgegaan wanneer een conservatieve behandeling onvoldoende helpt en de patiënt dus pijn houdt. Op grofweg vier manieren kan men aan een hernia geopereerd worden. Zo kan onder algehele verdoving, of een ruggenprik een snee van acht centimeter in de huid worden gemaakt en via een zogenaamde open operatie wordt een stukje bot van de wervel en de hernia verwijderd. Ook kan men middels een microscopische herniaoperatie worden behandeld aan een hernia. Bij een microscopische herniaoperatie wordt een snee van drie centimeter gemaakt en wordt het operatiegebied met een microscoop vergroot, zodat de chirurg beter kan kijken. Bij deze techniek wordt ook de hernia verwijderd. Verder kan het gebied wat met een microscoop wordt vergroot, worden gefilmd met een camera. De chirurg bekijkt het operatiegebied op een beeldscherm.

Tenslotte kan de hernia ook middels een echte kijkoperatie worden behandeld. Dit wordt een PTED (Percutane Transforaminale Endoscopische Discectomie) genoemd. Een PTED wordt onder lokale verdoving uitgevoerd. Via een zeer klein sneetje (kleiner dan 1 cm) wordt de hernia verwijderd. Bij elke operatievorm wordt na vier tot zes weken na de operatie vaak gestart met fysiotherapie.

Wat zijn de klachten na het behandelen van een hernia nuclei pulposi?
Een conservatieve behandeling is in 25% van de gevallen niet effectief. De patiënt blijft dan klachten houden. Een tweede operatie is dan noodzakelijk. De uitstralingspijn neemt echter bijna direct na een herniaoperatie af. Het dove gevoel kan na de operatie wat meer op de voorgrond treden, omdat de patiënt de pijn niet meer heeft. Ook het dove gevoel zal echter na verloop van tijd verdwijnen. De uitstralingspijn drie dagen na de operatie weer optreden. Dit komt omdat er een kleine zwelling optreedt in het operatiegebied. Deze zwelling drukt tegen de zenuwwortel aan. Deze zwelling neemt echter ook weer af en daardoor neemt ook de uitstralingspijn weer af. Complicaties na de operatie komen zeer weinig voor. Toch kunnen de volgende complicaties optreden:

  • De wond blijft lang nabloeden
  • De wond of tussenwervelruimte gaat ontsteken
  • Uitvalsverschijnselen door een irritatie/ontsteking van de zenuw
  • Hersenvocht lekt uit de wond

De patiënt moet direct contact opnemen met de arts wanneer:

  • De patiënt koorts krijgt
  • De wond dikker wordt (zwelling ontstaat)
  • Er pus uit de wond komt
  • De wond open gaat
  • De pijn weer zeer erg wordt
  • Het krachtsverlies in ‘n been, of beide benen toeneemt (niet meer op hakken, of tenen kunt lopen)
  • De patiënt niet meer kan plassen, of juist incontinent voor urine en/of ontlasting wordt

Lees ook:

Loop geen inkomsten mis, schrijf over hobby, werk of studie en verdien extra inkomsten!

Maak je eigen geldmachine in 8 stappen en wordt financieel onafhankelijk

Lumbale hernia nuclei pulposi

Neurogene claudicatio intermittens

Lage rugklachten, pijn in de lage rug

Bronnen:

nhg.artsennet.nl/kenniscentrum
herniakliniek.nl/een-hernia/hernia-symptomen